महिला टी-२० विश्वचषक २०२६ मधील भारतीय महिला क्रिकेट संघाचे आव्हान साखळी फेरीतच संपुष्टात आले. ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या निर्णायक सामन्यात पराभव स्वीकारत भारतीय संघाला स्पर्धेतून बाहेर पडावे लागले. लॉर्ड्सवर झालेल्या या सामन्यात भारताने ४ बाद १७० धावांचा आव्हानात्मक पल्ला गाठला होता. स्वतः कर्णधार हरमनप्रीत कौरने २७ चेंडूंत ५६ धावांची धडाकेबाज खेळी करत संघाला मजबूत स्थितीत आणले होते. मात्र, प्रत्युत्तरात ऑस्ट्रेलियाने एलिस पेरी आणि ॲशले गार्डनर यांच्या अर्धशतकांच्या जोरावर १९ व्या षटकातच लक्ष्य गाठले. या पराभवानंतर हरमनप्रीत कौरने व्यक्त केलेली उद्विग्नता आणि "संघात खूप काही बदलण्याची गरज आहे" ही तिची कबुली भारतीय महिला क्रिकेटच्या सद्यस्थितीवर प्रकाश टाकणारी आहे.
भारतीय महिला संघ गेल्या काही वर्षांत अनेक मोठ्या स्पर्धांच्या बाद फेरीत पोहोचला आहे, परंतु अंतिम किंवा महत्त्वपूर्ण सामन्यांमध्ये मोक्याच्या क्षणी कच खाण्याची संघाची जुनी सवय याही विश्वचषकात दिसून आली. ऑस्ट्रेलियासारख्या बलाढ्य संघाविरुद्ध खेळताना भारतीय संघ दबावाखाली आल्याचे स्पष्ट दिसले. हरमनप्रीतने स्वतः मान्य केले की, मोठ्या संघांविरुद्ध आम्ही सर्वोत्तम क्रिकेट खेळू शकलो नाही. विश्वचषकासारख्या भव्य मंचावर जर तुम्हाला जेतेपद मिळवायचे असेल, तर साखळी फेरीतच नव्हे, तर प्रत्येक सामन्यात 'अ' दर्जाचे क्रिकेट खेळावे लागते. भारतीय संघाच्या कामगिरीत या सातत्याचा कमालीचा अभाव जाणवला.
या पराभवाने भारताची सर्वात मोठी कमकुवत बाजू पुन्हा एकदा चव्हाट्यावर आणली आहे, ती म्हणजे 'डेथ ओव्हर्स' (अंतिम षटके) मधील सुमार कामगिरी. गोलंदाजी करताना अंतिम षटकांमध्ये धावा रोखण्यात भारतीय गोलंदाज अपयशी ठरत आहेत, तर फलंदाजी करताना धावांचा वेग वाढवण्यात किंवा मोठे लक्ष्य गाठण्यात मधली आणि खालची फळी अपयशी ठरत आहे. ऑस्ट्रेलियाने अंतिम षटकांमध्ये भारतीय गोलंदाजीवर सहजतेने प्रहार केले. जोपर्यंत भारत डेथ ओव्हर्समधील गोलंदाजी आणि फलंदाजीच्या रणनीतीमध्ये आमूलाग्र बदल करत नाही, तोपर्यंत जागतिक स्तरावर जेतेपद मिळवणे कठीण आहे.
हरमनप्रीतने या सामन्यात क्षेत्ररक्षणाचा बचाव केला असला, तरी संपूर्ण स्पर्धेचा विचार केला तर भारतीय संघाचे क्षेत्ररक्षण आणि सुटलेले झेल हा चिंतेचा विषय राहिला आहे. आंतरराष्ट्रीय पातळीवर एक-एक धाव आणि प्रत्येक झेल महत्त्वाचा असतो. त्यातच, ऑस्ट्रेलियाच्या गोलंदाजांनी भारतीय फलंदाजांना खेळपट्टीवर बांधून ठेवले आणि रणनीतीनुसार गोलंदाजी केली. याउलट, भारतीय गोलंदाजांकडे ऑस्ट्रेलियन फलंदाजांना रोखण्यासाठी 'प्लॅन बी' तयार नव्हता, ही वस्तुस्थिती आहे.
५ सामन्यांत ६ गुणांसह साखळी फेरीतच प्रवास संपणे हा भारतीय महिला क्रिकेटसाठी एक मोठा धक्का आहे. ऑस्ट्रेलिया, दक्षिण आफ्रिका, इंग्लंड आणि न्यूझीलंड या संघांनी उपांत्य फेरीत धडक मारत आधुनिक टी-२० क्रिकेटचे निकष बदलल्याचे दाखवून दिले आहे. भारताला जर या संघांच्या तोडीस तोड कामगिरी करायची असेल, तर केवळ वैयक्तिक कौशल्यावर अवलंबून राहून चालणार नाही. आता वेळ आली आहे की, भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाने आणि संघ व्यवस्थापनाने केवळ वरवरचे बदल न करता, रणनीती, खेळाडूंची मानसिकता आणि संघ निवडीबाबत कठोर निर्णय घ्यावेत. कर्णधार हरमनप्रीतने दिलेला बदलाचा इशारा जर गांभीर्याने घेतला, तरच भारतीय महिला क्रिकेटला या पराभवाच्या गर्तेतून बाहेर काढून पुन्हा एकदा जागतिक विजेतेपदाचा प्रबळ दावेदार बनवता येईल.